Bilans otwarcia Fabryki Pługów w Berlinku

Bilans otwarcia Fabryki Pługów w Berlinku, strona tytułowa dokumentu. Źródło: Wojewódzkie Archiwum Państwowe, nr akt 261. Dokumenty archiwalne Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie, nr akt.261, zawierają wykaz gruntów, budynków, maszyn i urządzeń, a także materiałów i surowców, które znajdowały się na terenie Fabryki Pługów w Berlinku, powiat Myślibórz, Pomorze Zachodnie, w momencie przekazania majątku fabryki dla Bydgoskiego Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Rolniczych. Na dzień 31.12.1945 roku został także sporządzony bilans otwarcia Zakładu. Wycenę inwentarza przeprowadzono według cen z 1938 roku na dzień 31.12.1935 r. Dokumentacja otwarcia została przekazana do Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Szczecinie w dniu 20.03.1947 roku. Sporządził ją referent finansowy A. Langner.
Pismo z dnia 20.03.1947 roku do Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Szczecinie. Fabryka Pługów w Berlinku posiadała grunty o powierzchni łącznej 11,38 ha, z czego 6,07 ha stanowiły place niezabudowane- drogi komunikacyjne, place i rampy (3,2 ha), kolejki (3 km- 1 ha), 4,46 ha zajmowały grunty uprawne i tereny leśne (2,5 ha). Tereny zabudowane zajmowały 0,83 ha. Wartość wszystkich gruntów wyceniono na 36.465,00 zł.
Obecnie obszar tzw. „starego zakładu” posiada powierzchnię ok. 6,5 ha. Oznacza to, że powierzchnia Fabryki Pługów w Barlinku została po II wojnie światowej zredukowana o ok 5 ha. Dla ustalenia obszaru gruntów Fabryki wykazanych w spisie inwentarza konieczne jest odszukanie mapy, która stanowiła podstawę sporządzenia spisu inwentarza Fabryki.
Wartość budynków i budowli wyceniono na 473.871,00 zł. W większości były to budynki murowane, drewniane zajmowały tylko 51,90 m2.
W skład budynków i budowli wchodziły:
Nr 11 szopka (ustęp) -27,62 m2, Nr 12 szopa (narzędziownia)- 120,00 m2, Nr 14- hartowania – 154,40 m2, Nr 15 Remiza, 16,17 szopa przejście i wanna (kąpielnia)– 148,13 m2, Nr 18 Komórka na węgiel -20,00 m2, Nr 19 Szlifiernia, Nr 20 Nowa kuźnia – 246,84 m2, Nr 21 Nożyce- 26 m2, Nr 26 Szopa- 36,00 m2, 27 Skład żelaza- 288,00 m2, Nr 28 Szopa- 18 m2, Nr 29 Maszynownia -240,87 m2, Nr 30/31 Akumulatorownia -129,50 m2, Nr 32 Kotłownia- 113 m2, Nr 34/35 Odlewnia (oczyszczalnia)-60 m2, Nr 38 Odlewnia- 1082 m2, Nr 39 Piec – 80 m2, Nr 40 Bunkier na węgiel – 36 m2, 41 Młotownia- 381,25 m2, Nr 42 Kompresorownia- 80 m2, Nr 43 Komin – 32 m2, Nr 44 Ustęp- 32 m2, Nr 45 Skład- 100 m2, Nr 47 Auto garaż ( hala montażowa)- 306,45 m2, Nr 48 Skład i kantor- 94,50 m2, Nr 50 Skład drzewa -243,75 m2, Nr 51 Hala montażowa – 336,00 m2, Nr 52 Skład- 12 m2, Nr 52 a Poddasze -10,50 m2, Nr 52 b Skład drzewa -40,50 m2, Nr 53 Montownia -86,00 m2, Nr 54 Montownia -360,00 m2, Nr 55 Szopa -15,40 m2, Nr 56 Malarnia- 433,00 m2, Nr 57 Wiertarnia -161,50 m2, Nr 58 Skład (szopa)-76,36 m2, Nr 59 Pakowania- 253,00 m2, Nr 60 Stolarnia-135,00 m2, Nr 61 Biuro Warsztatowe- 135,00 m2, Nr 62 Obudowa turbin, Nr 63 skład, Nr 8 Skład -78,72 m2, Nr 9/10 Skład (magazyn) -541,00 m2, Nr 13 Filtr – 15,00 m2, Nr 38 Komin fabryczny – 144,00 m2
Razem: 7 131,54 m2
Budynki mieszkalne: Nr 42 Biuro – 529,28 m2, Nr 2 składzik na rowery, Nr 3 Chlew- 22,50 m2, Nr 4 Dom mieszkalny- 205,76 m2, Nr 5 Chlewy- 159,30 m2, Nr 5 Szopka – 12,00 m2, Nr 5 Chlewy – 31,50 m2, Nr 5 Ustęp – 8,91 m2, Nr 6 Skład-szopa (magiel)- 35,85 m2, Nr 7 Pralnia -52,08 m2, Nr 22 Dom mieszkalny -75,60 m2, Nr 23 Szopka, Nr 24/25/26 Szopki (stajnie) -28,00 m2.
Razem: 1 160,78 m2.
Razem wartość gruntów i budowli wynosiła: 510.336,00 zł.
Majątek stały wyceniono na wartość 2.191.456,00, a w jego skład wchodziły:
maszyny do wytwarzania energii– lokomobile: maszyna parowa z przegrzewaczem firmy „Rocke” , kocioł parowy 2 płomieniowy z pompą firmy „Pankrach”, generatory prądu stałego 550 V, 110 V – 4 szt., 500 V- 2 szt., 220 V, 640 V, silniki prądu stałego z rozrusznikiem: 440 V- 2 szt., 220 V-1 szt., 110 V- 3 szt., 500 V- 1 szt., rozruszniki prądu stałego: 440 V- 1 szt., 500 V- 1 szt., silnik prądu zmiennego 220/390 V- 4 szt, tablica rozdzielca, instalacja elektryczna,
maszyny i urządzenia odlewni: kopulaki- 2 szt., piece tyglowe- 1 szt., piec do suszenia rdzeni, piec do wyżarzania, piec do temperowania, suwnica o nośności 5000 kg, maszyny formierskie, skrzynie formierskie o wymiarach: 420 x 420- 6 szt., 410x 520 -7 szt., fi 270- 5 szt., 310x 420- 6 szt., 510x 580- 7 szt., 500 x 730- 7 szt., 300x 300-6 szt., 330x 380- 6 szt., 270×270-15 szt., Fi 175 -10 szt., 420x 300-175 szt., 330×460- 25 szt., 350 x520-15 szt., 700×680-10 szt., 320×320-5 szt. Razem 500 skrzynek formierskich.
Maszyny pomocnicze w odlewni: maszyna do rozdrabniania piasku, maszyna do piasku, piasczarka, kompresor do piasku, bęben do oczyszczania odlewów, szmergel,
Maszyny i urządzenia warsztatu mechanicznego: tokarnia 1500-2500- 4 szt., Heblarka do metali- 3 szt., frezarka „Moritz Goldstein”- 2 szt., wiertarka, tokarka- 1500-2500- 2 szt., szlifierka- 5 szt., wiertarka- 6 szt., prasa mimośrodowa- 3 szt., maszyna do spęczania- 2 szt., nożyce profilowe, nożyce dziurkowane- 4 szt., nożyce do blachy- 2 szt., niciarka- 1 szt., młot mechaniczny -4 szt., młot rozbierany- 1 szt., młot sprężynowy- 8 szt., spawarka do obręczy-1 szt., maszyna do cięcia drutu, maszyna do walcowania, gwinciarka- 4 szt., piła mechaniczna-2 szt., maszyna do badań sprężyn- 2 szt., maszyna do cięcia poprzecznego, dłutownica do cięcia, maszyna do walcowania blachy, wentylatory- 5 szt., toczaki- 2 szt., nagrzewnica- 2 szt., kompresor- 2 szt.
Maszyny i urządzenia stolarni: frezarka pionowa, wiertarka pozioma, tokarnia do drzewa, gryzarka do lutowania, heblarka do drzewa, równiarka, walec do polerowania, szlifierka do pił, piła taśmowa.
Tabor kolejowy i inny: wózki- tabor kolejowy, ciągnik elektryczny, wóz z żelazną beczką.
Urządzenia techniczne w różnych działach: wodociąg z rurami, transmisja, piec grzewczy -11 szt., kaloryfery, piece grzewcze kowalskie- 5 szt., waga, susznice ręczne- 2 szt., samochody (zniszczone), stacja benzynowa- 1 szt.
Maszyny i urządzenia kuchni: kocioł 300 l i 80l, piec kuchenny, zmywak.
Wartość maszyn i urządzeń – 1.681.120,00 zł.
Razem majątek stały: 2.191. 456,00 zł.

Majątek obrotowy -inwentarz ruchomy:
Wyposażenie:
Imadło- 2 szt,. widły do noszenia wlewnic- 3 szt., waga-2 szt., Inwentarz warsztatu mechanicznego- imadło- 2 szt.
Inwentarz kuźni: imadło-31 szt., kowadło-15 szt., płyty kowalskie- 3 szt., kleszcze 53 szt., młotki -62 szt., modele- brak wykazu,
Urządzenia kreślarni- deska kreślarska, aparat odbitkowy,
Meble biurowe:
Gabinet dyrektora: biurka- 2 szt., fotele wyściełane- 2 szt., fotele klubowe- 1 szt., krzesło- 1 szt. stół okrągły, zegar szafkowy, biblioteczka, regał do akt, lampy elektryczne- 2 szt., kosz do papieru.
Gabinet II: biblioteka, stół z marmurową płytą.
Oddział księgowości: biurka- 3 szt., pulpity podwyższone- 2 szt., biurko stojące- 1 szt., fotele- 3 szt., krzesła- 2 szt., szafa kasowa wmurowana, apteczka wisząca.,
Dział personalny: burka- 2 szt., fotele- 2 szt., stół zwykły, szafy kartoteczne- 15 szt.,, regał mały,
Dział aprowizacji: stół, regały, krzesło wyściełane,
Biuro wypłat: biurko, stół, szafa do akt, fotel, regał, lampa elektryczna,
Oddział planowania: biurko, biurko podwójne, stół mały, szafka kartoteczna, regał mały, krzesło, stolik pod maszynę, regal szafkowy,
Biuro techniczne: biurko, fotel, 3 krzesła, szafa do map, szafa zwykła.
Biuro werkmistrza- biurko, stół duży, stół mniejszy, krzesło, fotel,
Portiernia- szafy do map- 3 szt., stół duży, krzesła- 2 szt.
Maszyny biurowe: prasa żelazna.
Wyposażenie domów mieszkalnych, stołówek, świetlic itp.
Kuchnia: stół koszarowy, stoły zwyczajne, krzesło, taborety- 4 szt.
Magazyn kuchenny; kredens kuchenny, stoły- 3 szt., szafka, waga.
Jadalnia stołówkowa; stoły koszarowe- 5 szt., stół zwyczajny- 1 szt., ławek- 9 szt., krzeseł- 16 szt., taboretów-2 szt. fortepian, taboret.
Wartość wyposażenia- 23. 973 zł.

Surowce: surówka- 2,5 t., złom stalowy- 50 t., złom różny- 60, 7 t., złom –odlewy- 4,7 t., złom żeliwny- 10,0 t, żelazo handlowe- 97,8 t., żelazo profilowe- 4,2 t, stal- 4,9 t, blachy żeliwne- 3,64 t., blacha stalowa- 4,48 t. Łącznie – 242,92 t.
śruby- 115 324 szt., nakrętki- 10.000 szt., rury różne, odkładnie- 3757 szt., lemiesze-5456 szt., aluminium-30 kg, nity-19180 szt., drzewo- 30m3
koks odlewniczy-57,9 t, cegła szamotowa- 3400 szt., cegła zwykla-3ooo szt.,
Razem wartość surowców- 2.106.352,80.
Razem wartość majątku stałego i obrotowego według spisu z natury: 4.321.781,80 zł.

Na dzień 30 grudnia 1945 roku został sporządzony bilans zamknięcia-otwarcia Fabryki Pługów w Berlinku.
W pasywach wykazano:
Pasywa bilansu Fabryki Pługów w Berlinku na dzień 31.12.1945 r.
I. Wartość kapitału zakładowego –objętego przez Zarząd Państwowy- 2.215.429 zł.
II. Umorzenie i rezerwy- Umorzenie wartości majątku stałego na wartość 92.937, 19 zł.
Rezerwy różne: dodatkowe umorzenie majątku -836.434, 71 zł, i różnice z przeszacowania- 1.726.810,04 zł.
III. kapitały obce- F.I.O.P.Z.O.-380.596,92. (Fundusz Inwestycyjno-Obrotowy Przemysłu Ziem Odzyskanych).
IV. inne pasywa- rozliczenie międzyokresowe bierne- 38.643, 70.
Razem pasywa- 5. 300.494, 73.
Aktywa bilansu Fabryki Pługów w Berlinku na dzień 31.12.1945 r.
Aktywa:
I. Majątek stały.
1. Place, grunty i tereny.- 36.465,
2. Budynki, budowle i zabudowania- 473.871,-
3. Maszyny i urządzenia- 1. 681.120,-
4. Różne ruchomości i inwentarz żywy- 23.973,-
5. Wartości niematerialne i prawne- 976.738,90, w tym: amortyzacja 9-ciokrotna na wartość 836.434, 91.
II. Majątek obrotowy
Zapasy- 2.106.352,80
III. Brak pozycji pozostałych
Razem aktywa: 5.300.494,73
Podpisał : Referent finansowy- A. Langner.

Bilans otwarcia Fabryki Pługów w Berlinku na dzień 31.12.1945 roku wskazuje, że Zakład dysponował bardzo dużym zapasem surowców do produkcji, w tym posiadał prawie 250 ton złomu żeliwnego i stali, prawie 60 ton koksu odlewniczego, cegły na wymurówkę, 30 m3 drewna, ogromny zapas śrub oraz elementy pługów -lemiesze i odkładnie. Był to zapas na kilka miesięcy produkcji.
Powierzchnia budynków i budowli fabrycznych, wynosząca 7100 m2 i budynków mieszkalnych, wynosząca ok. 1600 m2, stanowi potwierdzenie bardzo dużej zabudowy Zakładu, na którą wskazują również zdjęcia przedwojenne Zakładu.

Bibliografia:
1. Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Szczecinie, nr akt. 261.