Kiedy Fabryka Pługów w Barlinku wznowiła działalność po wojnie?

W świetle pozyskanych ostatnio dokumentów archiwalnych, Fabryka Pługów w Barlinku, wznowiła działalność już we wrześniu 1945 roku, a nie dopiero 15 maja 1946 roku, jak przyjęto podawać za przybyłymi do Zakładu pionierami z grudziądzkiej Unii. Zakład funkcjonował już wcześniej, zanim Bydgoskie Zjednoczenie Przemysłu Maszyn Rolniczych oddelegowało do Barlinka swoich pracowników.
Na tą okoliczność istnieje szereg dokumentów….
Jednym z dokumentów jest „Wykaz zakładów obwód Myślibórz”, sporządzony przez Pełnomocnika Rządu w dniu 29.11.1945 roku, w którym podano, że Fabryka Pługów w Barlinku, została objęta przez inż. Stefana Orłowskiego i że zajmuje się produkcją bron i okuć okiennych.
Kopia dokumentu do pobrania.Wykaz zakladów przemysłowych pow. Myslibórz. 29.11.1945 r. Archiwum Państwowe w Szczecinie. akta nr. 4334
Następne dokumenty umożliwiają sprecyzowanie daty uruchomienia Fabryki Pługów w Barlinku i przejęcia fabryki w zarządzanie przez inż. Stefana Orłowskiego.
Pismo Ministerstwa Przemysłu Ziemie Zachodnie Zjednoczenie Przemysłu Metalowego, Zielona Góra z dnia 17.01.1946, skierowane do Delegata Ministerstwa Przemysłu na Ziemie Zachodnie, inż. Jana Pilicha, wyjaśnia: „odnośnie do fabryki pługów w Berlinku stwierdziliśmy, że Wydział Przemysłowy Starostwa w Myśliborzu mianował tam kierownikiem ob. inż. Stefana Orłowskiego, który w tej sprawie miał też być u Was w dniu 08.09. u.r.”
„Nie mając ważnego powodu do zmiany zarządzenia Wydziału Przemysłowego, pozostawiliśmy mianowanie ob. Orłowskiego uznaniu kompetentnego w tym wypadku Zjednoczenia Przemysłu Budowy Maszyn Rolniczych w Bydgoszczy, ograniczyliśmy się jedynie do przesłania w dniu 10.09.u.r. pisemnej instrukcji do Wydziału Przemysłowego Starostwa w Myśliborzu, że Fabryka Pługów w Berlinku, jako zakład przetwórczy przemysłu metalowego, podlegać ma kompetencji Ministerstwa Przemysłu przez odpowiednie Zjednoczenie Branżowe i nie może być przekazane PPT i MR na urządzenie warsztatu, gdyż zakład jest do tego celu za duży i nie będzie należycie wykorzystany.” [akta nr 4338]

Pismo z 17.01.1946 r.
Pismo z 17.01.1946 r.

Zakład prowadził produkcję już w 1945 roku.

Na 01.10.1945 roku został sporządzony spis inwentaryzacyjny maszyn i urządzeń Fabryki.
Spis inwentaryzacyjny Fabryki Pługów w Berlinku z 01.10.1945.Str.1.

Inwentura Fabryki Pługów w Berlinku z 01.10.1945 r. Str.2.

Następny, bardziej szczegółowy spis inwentaryzacyjny sporządzono na 1.1.1946 r. Do spisu załączono odręczną mapę Zakładu.

Odręczna mapka Fabryki Pługów w Berlinku z 01.01.1946 r. wykonana przez inż.Stefana Orłowskiego.
Odręczna mapka Fabryki Pługów w Berlinku z 01.01.1946 r. wykonana przez inż.Stefana Orłowskiego.

W dniu 23.01.1946 roku Ministerstwo Przemysłu, Centralny Zarząd Przemysłu Maszynowego w Warszawie podjęło decyzję o przekazanie Fabryki Pługów w Berlinku pod zarząd Bydgoskiego Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Rolniczych.

Pismo z 23.01.1946 r. o przekazaniu Fabryki Pługów w zarząd Bydgoskiego Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Rolniczych. Źródło: Archiwum Państwowe w Szczecinie, akta nr 4338,
Pismo z 23.01.1946 r. o przekazaniu Fabryki Pługów zarząd Bydgoskiego Zjednoczenia Przemysłu Maszyn Rolniczych. Źródło: Archiwum Państwowe w Szczecinie, akta nr 4338,

Dopiero w kwietniu 1946 roku Bydgoskie Zjednoczenie zaczęło rekrutować chętnych do oddelegowania na Ziemie Odzyskane w celu uruchomienia produkcji pługów w Fabryce Pługów w Berlinku…

Ten ciąg historii jest już jednak znany.

W świetle przedstawionych dokumentów archiwalnych, konieczne jest przyznanie, że 70-rocznica wznowienia produkcji w Zakładzie z Doliny Płoni miała miejsce w 2015 roku, prawdopodobnie w dniu 01.09.2015.
Szczegóły w następnym wpisie…

Bibliografia:
1. Sprawozdania sytuacyjne- obwód Myślibórz, 1945-1945, Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Szczecinie, akta nr 65/317/0/5/891,
2. Fabryka Maszyn Rolniczych w Berlinku i Różańsku, pow. Myślibórz,1946-1947, Archiwum Państwowe w Szczecinie, akta nr 4338,