Lista pionierów miasta Barlinka 1945-1947

Lista pionierów-osadników w Barlinku z lat 1945-1947 sporządzona przez Czesława Paśnika, z pewnością nie jest pełna. Ale jak na razie jedyna. Zawiera ponad 100 nazwisk osób, które przybyły do miasta po II wojnie światowej i w wielu przypadkach związały z nim swój los. Lista pionierów miasta Barlinka 1945-1947, Paśnik Cz., Muzeum Regionalne w Barlinku Autor […]

Zyciorys własnoręczny Franciszka Biedy. Źródło: Muzeum Regionalne w Barlinku.

Pierwszy Burmistrz Miasta Berlinek- Franciszek Bieda

Franciszek Bieda, syn Michała i Anny, ur. 13.01.1908 w Zakościele, pow. Mościce, woj. Lwów, Ukończył siedmioklasową Szkolę Powszechną oraz trzyklasowe Seminarium Nauczycielskie w Mościcach. W latach 1925-1927 pracował w Starostwie Powiatowym w Mościcach w referacie karno-administracyjnym. Następnie wyjechał do Lwowa i do 1930 roku pracował w Państwowym Szpitalu Powszechnym jako pracownik umysłowy. W latach 1930-1930 […]

Notatka inż Stefana Orłowskiego z 27.07.1945 r.

Inż. Stefan Orłowski- ciąg dalszy poszukiwań

Kontynuowane poszukiwania informacji o pionierach miasta Barlinka pozwoliły na dalsze ustalenia w sprawie początków działalności inż. Stefana Orłowskiego, pierwszego kierownika Fabryki Pługów w Barlinku, na Ziemiach Zachodnich po II wojnie światowej. W dniu 5 maja 1945 roku został on przyjęty do Grupy Operacyjnej w charakterze zastępcy Pełnomocnika Przemysłu na obwód Myślibórz. W dniu 15 maja […]

List Feliksa Mądreckiego na konkurs ” Głosu Szczecińskiego”

W monografii „Historia Zakładu z Doliny Płoni. Pionierzy„, opublikowany został jedynie wycinek przepięknego listu Feliksa Mądreckiego o początkach Fabryki Pługów w Barlinku i Zakładów Drzewnych, który został wysłany przez niego na konkurs „Dzieje rodzin szczecińskich w XX w„, ogłoszony przez ” Głos Szczeciński” z okazji XXX-lecia PRL. Dwustronne odręczne wspomnienia zostały odznaczone Medalem. Do listu […]

W. Borbor, 1953, Berlichen Neumark 1278-1953.Hamburg.

Kto był burmistrzem Barlinka w 1953 roku?

Wydawałoby się, że odpowiedź jest prosta, że wystarczy ustalić włodarza miasta w 1953 roku… Jednak nie… Zmiany w powojennej sytuacji geopolitycznej Polski, będące skutkiem decyzji Wielkiej Trójki, wymusiły emigrację ludności niemieckiej, zamieszkującej tereny Ziem Odzyskanych, na zachód. Poczucie tymczasowości, obecne wśród polskich osadników, przybyłych na te ziemie, towarzyszyło również uciekinierom niemieckim, którzy te ziemie opuszczali. […]

Międzynarodowy Dzień Kobiet w 1950 r. – narzędziem indoktrynacji społeczeństwa

Podczas przeglądania materiałów archiwalnych Zakładów Mechanicznych i Odlewni w Barlinku, przechowywanych w Archiwum Państwowym w Gorzowie Wlkp. natknęłam się na dokument, który przypomniał mi celebrę Dnia Kobiet w czasach tzw. gospodarki socjalistycznej. Wiem, że wiele pań, a szczególnie panów, z sentymentem będą wspominać te czasy. W załączeniu dokument, który wskazuje, w jaki sposób sympatyczne święto […]

Lista pracowników Fabryki Sprzętu Okrętowego w Barlinku z 1956 r.

W 1956 roku Zakład zatrudniał ok 180 pracowników. Taka lista znajduje się w Państwowym Archiwum Wojewódzkim w Gorzowie. Niestety otrzymane skany są niepełne i muszą być powtórzone. Dlatego ich nie załączyłam, jak na razie. Dostępna jest natomiast, wprawdzie niekompletna lista pracowników Fabryki, które dokonały wpłaty na Klub Sportowy w Barlinku. Wpłaty są w różnej wysokości, […]

Kiedy Fabryka Pługów w Barlinku wznowiła działalność po wojnie?

W świetle pozyskanych ostatnio dokumentów archiwalnych, Fabryka Pługów w Barlinku, wznowiła działalność już we wrześniu 1945 roku, a nie dopiero 15 maja 1946 roku, jak przyjęto podawać za przybyłymi do Zakładu pionierami z grudziądzkiej Unii. Zakład funkcjonował już wcześniej, zanim Bydgoskie Zjednoczenie Przemysłu Maszyn Rolniczych oddelegowało do Barlinka swoich pracowników. Na tą okoliczność istnieje szereg […]

Bilans otwarcia Fabryki Pługów w Berlinku

Bilans otwarcia Fabryki Pługów w Berlinku, strona tytułowa dokumentu. Źródło: Wojewódzkie Archiwum Państwowe, nr akt 261. Dokumenty archiwalne Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie, nr akt.261, zawierają wykaz gruntów, budynków, maszyn i urządzeń, a także materiałów i surowców, które znajdowały się na terenie Fabryki Pługów w Berlinku, powiat Myślibórz, Pomorze Zachodnie, w momencie przekazania majątku fabryki […]

Jerzy Pieńkow z pracownikami magistratu przy ul. Lipowej 1 w \Barlinku. 1948 r.

Jerzy Pieńkow w Fabryce Pługów w Barlinku?

W trakcie pisania książki „Historia zakładu z Doliny Płoni. Pionierzy” pojawiło się pytanie, czy Jerzy Pieńkow, wchodził w skład ekipy specjalistów przysłanych z Grudziądza do Fabryki Pługów w Barlinku. Pozyskane wówczas materiały nie pozwoliły na potwierdzenie tej informacji. Jednak zbiory Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Szczecinie wskazują, że Jerzy Pieńkow był jednak pracownikiem Fabryki Pługów w […]

Zatrudnienie i produkcja w Fabryce Pługów w Barlinku w latach 1947-1949

Informacje o wielkości produkcji i zatrudnienia w Fabryce Pługów w Barlinku w latach 1947-1949 zawarte są w obowiązkowych sprawozdaniach statystycznych, znajdujących się w zbiorach Archiwum Państwowego w Szczecinie. Według danych statystycznych Fabryka Pługów w Barlinku zatrudniała w miesiącu styczniu 1947 roku 130 osób, w tym: – 3 pracowników inżynieryjno- technicznych, – 11 pracowników biurowych, – […]

Mrowiński1

Jestem człowiekiem- Józef Mrowiński

Jestem człowiekiem – Wywiad z Józefem Mrowińskim w dniu 16.03.2016. Obecnie Józef Mrowiński, pionier Fabryki Pługów w Barlinku, zasłużony pracownik i wieloletni Przewodniczący Rady Zakładowej Związku Zawodowego Metalowców, ma 88 lat. Po powrocie z zesłania na Syberię, związał swoje życie z Barlinkiem. Tutaj założył rodzinę i wychował dzieci. W mieście tym spędził tu już prawie […]

Edmund Sumicki- Kronikarz Pionierów

Edmund Sumicki – Kronikarz pionierów (1922-2008) Przybył do Fabryki Pługów w Barlinku w dniu 15.05.1946 roku w grupie 18 specjalistów z Grudziądza. Jego pasji spisywania wspomnień z okresu zasiedlania Ziem Odzyskanych zawdzięczamy wiedzę o początkach reaktywowania produkcji w Fabryce Pługów oraz organizowania życia w Barlinku po II wojnie światowej. To on był autorem notatki potwierdzającej […]

Dlaczego Fabryka Pługów w Barlinku przestała produkować pługi?

Utworzona przez Eduarda Schwartza, rolnika z Granowa, w 1859 roku w Lohstampfmuhle bei Berlinchen,fabryka zajmująca się produkcją pługów, przez 86 lat z sukcesem działała w segmencie obsługującym rolnictwo. Początkowo działała pod nazwą Eduard Schwartz Lohstampfmuhle, od 1874 roku jako Ed. Schwartz & Sohn Pflugfabrik bei Berlichen i następnie od 1903 roku jako spółka z ograniczoną […]

Co wiemy o Bronisławie Lemke?

Bronisław Lemke – Kierownik Techniczny Fabryki Pługów w Barlinku (1904-1978), syn Andrzeja, urodzony 01.11.1904 r. w Okoninie, powiat Grudziądz. Po ukończeniu siedmioklasowej szkoły powszechnej pomagał rodzicom w gospodarstwie rolnym. W międzyczasie uczył się w zakładzie kowalskim, gdzie pracował przez dwa lata jako kowal. W 1924 roku zdał egzamin czeladniczy w zawodzie kowala. W latach 1925-1927 […]

Kto uczestniczył w procesie pokazowym w Fabryce Pługów w Barlinku?

Żaden z oskarżonych, w trakcie trwającego ponad półtora roku śledztwa, nie przyznał się do postawionych zarzutów. Oskarżeni utrzymywali, że są niewinni, gdyż wyprodukowane wyroby były odbierane w Zakładzie przez inspektorów ze Zjednoczenia jako dobre. Wszyscy potwierdzali, że nie otrzymali rysunków technicznych na wyroby, które mieli produkować. Otrzymane, jesienią 1947 roku, instrukcje odbioru pługów, bez rysunków […]

Proces pokazowy w Fabryce Pługów w Barlinku o sabotaż gospodarczy cd.

Żaden z oskarżonych, w trakcie trwającego ponad półtora roku śledztwa, nie przyznał się do postawionych zarzutów. Oskarżeni utrzymywali, że są niewinni, gdyż wyprodukowane wyroby były odbierane w Zakładzie przez inspektorów ze Zjednoczenia jako dobre. Wszyscy potwierdzali, że nie otrzymali rysunków technicznych na wyroby, które mieli produkować. Otrzymane, jesienią 1947 roku, instrukcje odbioru pługów, bez rysunków […]

Kogo skazano za sabotaż gospodarczy w Fabryce Pługów i dlaczego?

Kto został skazany w procesie o sabotaż gospodarczy? Odpowiedzi na to pytanie udzielają akta IPN nr 4096/III. W dniu 09.04.1949 roku, po trwającym od września 1947 roku dochodzeniu, w trakcie sesji wyjazdowej Wojskowego Sądu Rejonowego w Szczecinie na terenie Fabryki Pługów w Barlinku, w obecności pracowników Zakładu zostało skazanych na długoletnie kary więzienia trzech pracowników […]

Wyrok w sprawie o sabotaż z 09.04.1949. Źródło: IPN 4096/III.

Kim był inż. Kazimierz Koźma?

Kazimierz Koźma – Pierwszy Dyrektor Naczelny Fabryki Pługów w Barlinku (1909 -1999) Kazimierz Koźma, syn Józefa i Apolonii z d. Szawłowskiej, urodzony 11.02.1909 roku w Szamotułach, został wyznaczony na Dyrektora Naczelnego Fabryki Pługów w Barlinku przez Bydgoskie Zjednoczenie Przemysłu Budowy Maszyn Rolniczych, w miejsce pełniącego funkcję Kierownika Zakładu, inż. Stefana Orłowskiego. Od dzieciństwa zahartowany przez […]

Kim był pierwszy kierownik Fabryki Pługów w Barlinku, inż. Stefan Orłowski?

Inż. Stefan Orłowski (1905-1978) Inż. Stefan Orłowski, syn Juliana i Teofili, urodził się 04.04.1905 roku w Skalmierzycach, powiat Ostrów Wlkp., województwo łódzkie (obecnie wielkopolskie). Pochodził z rodziny ziemiańskiej; miał pięciu braci i jedną siostrę, był najmłodszym dzieckiem w rodzinie. W Skalmierzycach ukończył szkołę powszechną, natomiast liceum w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie zamieszkiwał na stancji. Brał czynny […]

Fabryka Pługów w Barlinku- początki

W pierwszej połowie stycznia 1945 roku przez Barlinek przewinęła się fala uciekinierów ze wschodnich obszarów Polski. Teren Fabryki Pługów w Barlinku został wykorzystany jako punkt zbiorczy dla mieszkańców miasta uciekających przed ofensywą wojsk radzieckich. Po ucieczce właścicieli Fabryka przerwała produkcję. W lutym 1945 r. na jej terenie rozlokowały się wojska radzieckie, z uwagi na dogodne […]

Pionierzy Barlinka

Konieczność selekcji materiałów, zebranych na etapie przygotowywania książki „Historia zakładu z Doliny Płoni. Pionierzy”, sprawiła, że wiele cennych dokumentów dotyczących pionierskiego okresu zagospodarowywania Ziem Odzyskanych zostało skazanych na zapomnienie. Żeby temu zapobiec zdecydowałam się na ich udostępnienie w formie, która pozwoli na wyeliminowanie ograniczeń wynikłych z założeń wydawniczych. Minęło już ponad siedemdziesiąt lat od chwili, […]